Straszne państwo, w którym nawet szkolny podręcznik matematyki uczy nienawiści („dziewczynka jest łączniczką naszych oddziałów partyzanckich walczących z okupantem japońskim. Meldunki przenosi w koszyku, który ma pięć jabłek. Zatrzymuje ją japoński żołnierz i kradnie jej z koszyka dwa jabłka. Ile jabłek zostało w koszyku?”, itd., por. s. 143) i konieczności uwielbienia („ośmiu chłopców i dziewięć dziewczynek śpiewa pieśni na cześć Kim Ir Sena. Ile dzieci śpiewa te pieśni?’)… „Indoktrynacja zaczyna się już w tygodniowych żłobkach, do przedszkoli wprowadzono nauczanie ideologiczne”, pisze redaktor.

Uspokajam zaniepokojonych: nie pojawiły się nowe fakty, świadczące o tym, że Gombrowicz był w Norwegii. Poza Polską, Czechosłowacją, Austrią, Włochami, Niemcami, Argentyną, Urugwajem, a być może Hiszpanią, Brazylią i Chile – nie odwiedził innych krajów. Dotarł tam jednak jego styl – co sprawiło, że znalazł się przynajmniej jeden Norweg, którego książka bardzo przypomina Ferdydurke.

Dag Solstad przyznaje się do fascynacji Gombrowiczem. Jego książka, Patynozielone, pokazuje nam, jak bardzo zmienił się świat od czasów Ferdydurke. Problem odnalezienia się w społeczeństwie ten sam – młody bohater, Geir Brevik, podobnie jak Józio, chce zerwać maskę dziewczyny (w tym przypadku – młodej kobiety, grającej rolę Kobiety Perfekcyjnej).

Inny jednak jest styl – bardziej psychologiczny, czy nawet psychoanalityczny, wręcz jungowski. Nie ma tu, niestety, gombrowiczowskiej „kupy”, rozwiązującej zapętlenia akcji. To wciąż narastający głuchy pogłos, tło przygniatającej rzeczywistości, które wciąż narasta. Młody Norweg nie może się wywikłać z coraz bardziej krępujących go więzów.

Niemal całkowity brak dialogów – nieustanne rysowanie panoramy; jakbyśmy oglądali film klatka po klatce – bez dźwięku. Surowość. Analiza psychologiczna (psychoanalityczna). Ciekawe doświadczenie – pisanie Gombrowiczem w Norwegii.

Dag Solstad, Patynozielone , Sopot 2010.

Wydawnictwo "Znak" wydało właśnie "Wiersze wszystkie" Czesława Miłosza. Godny uznania jest pomysł wydania wszystkich wierszy jednego z najważniejszych polskich autorów XX wieku w jednym tomie. Niestety jednak książka obarczona jest podstawowym błędem: brakiem jakiejkolwiek wzmianki o źródle opublikowanych w niej wierszy!

Historia to coś więcej niż bitwy. Ale niektóre bitwy zmieniają bieg historii. Zauważmy, że wiele ostatnich wojen wywołały strony przegrywające konfrontację pozawojenną - wszczynały wojny, licząc na odwrócenie biegu wydarzeń. Jednym z pierwszych takich przypadków są wojny punickie - przegrywająca Kartagina zdobyła się na wysiłek, wielokrotnie pokonując Rzym - m.in. pod Kannami; ta bitwa jednak nie zmieniła tendencji słabnięcia Kartaginy.

Wydawnictwo "Bellona" proponuje nam syntetyczne spojrzenie na historie bitew, które wpływały na losy świata (potwierdzając, czasem mimo chwilowych fluktuacji - właśnie Kanny - lub odwracając tendencje - np. Las Teutoburski). W wydanym w dużym formacie - a mimo to nie przygniatającym nas tomie, Nigel Cawthorne (oraz polscy redaktorzy, którzy - słuszna decyzja wydawcy - dopisali kilka bitew; El-Alamein chyba nie było wazniejsze od bitwy pod Warszawą w 1920 r.) prezentuje bitwy od starożytności niemal do najnowszych dni. Całość ożywiają ogólne i przejrzyste szkice taktyczne prezentujące ugrupowanie sił przeciwnych, oraz ilustracje. Dobra lektura odrywająca od codziennych zmagań.

Książka na stronach wydawcy

Kota Simona przedstawiać nie trzeba; trudno się nie uśmiechnąć widząc jego bezpretensjonalny sposób bycia. Wydawnictwo WAB tym razem uraczyło nas kalendarzem, na którym kot Simona umila każdy miesiąc; skacze z kartki na kartkę robiąc swoje miny, a zaznaczone nietypowe święta sprawiają, że każdy dzień jest nadzwyczajny. To typowy kalendarz, którego można używać na co dzień - a jednocześnie nietypowy, bo to przecież kalendarz kota Simona!

Kup w wydawnictwie WAB

Dlaczego kromka spada zwykle posmarowaną stroną na podłogę? Dlaczego nie śpimy sami w łóżku? Te i wiele innych przewrotnych pytań (i jeszcze bardziej przewrotnych odpowiedzi!) znajdziemy w książce niedawno wydanej przez Wydawnictwo Literackie.

Możesz kupić w Wydawnictwie Literackim